حسن مرسلوند
59
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
با جنگلىها درگير شد و ميرزا كوچك خان ، امير عشاير خلخالى را به جاى او به حكومت گيلان منصوب كرد . ميرزا به فرّخ پيشنهاد كرد كه فقط كارگزار كل باشد ولى پس از چندى مجددا به پيشنهاد ميرزا به جاى امير عشاير ، حاكم گيلان شد . از مهمترين وقايع دوران حكومت او ، گروگان گرفتن كنسول انگليس و رئيس بانك شاهنشاهى رشت توسط جنگلىها بود . جنگلىها خواهان تعويض گروگانها با سليمان ميرزا اسكندرى كه در غرب كشور توسط قواى انگليسى دستگير شده بود ، بودند . سرانجام اين قضيه با پا در ميانى فرّخ خاتمه يافت و گروگانها آزاد شدند . فرّخ سرانجام تحت فشار كنسولگرىهاى روس ، انگليس و فرانسه گيلان را به عزم تهران ترك كرد . در تهران به پاس خدماتش در اين مأموريت ، نشان درجهء يك و حمايل سبز از شاه گرفت و به سمت رياست ادارهء تحريرات روس منصوب شد . پس از كودتاى سوم اسفند 1299 ، از طرف سيد ضياء الدّين طباطبايى به سمت كارگزارى ايالت خراسان مأمور شد . در اين مأموريت با قوام السلطنه والى خراسان به دليل مخالفت قوام با دولت سيد ضياء درگير شد ؛ به همين دليل پس از سقوط كابينهء سيد ضياء الدّين و روى كار آمدن قوام السلطنه و نزاع بين قوام و كلنل محمد تقى پسيان ، او به جبههء كلنل رفت و تا آخرين لحظات به او وفادار ماند . پس از كشته شدن كلنل محمد تقى خان پسيان ، فرّخ به همراه خانوادهاش به بيرجند گريخت . در راه بيرجند بود كه شنيد قوام السلطنه اعلاميّه صادر كرده و گفته است : « تمام افراد شخصى و نظامى كه فريب خورده و جهالت كرده بودند از طرف دولت بخشوده مىشوند بهجز معتصم السلطنه فرّخ كارگزار كل خراسان . . . » . به همين دليل قوام السلطنه به مجلس چهارم فشار آورد تا اعتبارنامهء فرخ را كه در اين دوره به نمايندگى از سوى مردم سيستان برگزيده شده بود ، رد كند ؛ و مجلس هم اعتبارنامهء او را رد كرد . فرّخ در بيرجند به امير شوكت الملك تلگراف كرد كه فرّخ را تحت الحفظ به تهران بفرستد ، اما امير از تسليم كردن او سرباز زد و طى تلگرافى به قوام گفت : « حضرت مستطاب جناب قوام السلطنه رئيس الوزراء ، چون آقاى فرّخ مريض هستند و خانم ايشان نيز بيمار است ، لذا صلاح نيست اين عده را با چنين وضعى تحت الحفظ به